جمعه, 09 آذر 1397 - 13:51

فایننشال تایمز پاسخ می دهد

چرا ترامپ نباید از ارزان شدن نفت خوشحال باشد؟

فرصت امروز: قیمت نفت در چند هفته گذشته بیش از 30درصد ارزش خود را از دست داده و در حالی قیمت نفت خام آمریکا هم اکنون 51 دلار در هر بشکه معامله می شود که اوایل اکتبر در اوج و در قیمت 76 دلار در هر بشکه قرار داشت و نفت خام برنت نیز در حال حاضر از 86 دلار به 60 دلار در هر بشکه سقوط کرده است.

در همین زمینه، سی ان ان در گزارشی این سوال را مطرح کرده است که آیا قیمت نفت به 30 دلار در هر بشکه هم می رسد؟ طبق این گزارش، اوپک و دیگر صادرکنندگان بزرگ نفت جهان به دنبال قیمت های بالاتر طلای سیاه هستند و پیشنهاد داده اند که در نشست آینده خود، تولید نفت را کاهش دهند.

ارزان شدن نفت

به گفته تحلیلگران Capital Economics حتی اگر قیمت نفت برنت به زیر 40 الی 50 دلار در هر بشکه برسد، بعید به نظر می رسد تعادل در پرداخت ها صورت بگیرد. طبق گزارش این موسسه، قیمت ها حتی می تواند تا 30 دلار در هر بشکه کاهش یابد و عربستان سعودی همچنان قادر خواهد بود شکاف مالی بین صادرات و واردات را پر کند. این شکاف توسط پس انداز ارز خارجی برای حداقل یک دهه پر خواهد شد.

بودجه محافظه کارانه

سقوط قیمت نفت باعث فشار به بودجه کشورها نیز می شود. تحلیلگران تخمین زده اند که بودجه دولت عربستان برای سال 2018 بر پایه قیمت محافظه کارانه 50 الی 55 دلار در هر بشکه تنظیم شده است. این در حالی است که هزینه استخراج هر بشکه نفت در عربستان در سال 2015 کمتر از 10 دلار بوده است و بعید به نظر می رسد این قیمت از آن زمان تابه حال تغییر کرده باشد.

یک سال پیش، عربستان سعودی هدف تعادل بودجه خود از 2020 تا 2023 را متوقف کرد، چراکه هزینه های زیادی برای رشد و تحول اقتصاد ایجاد کرده بود. حالا هم با توجه به قیمت بالای نفت در 9 ماهه سال، کسری بودجه سال 2018 عربستان به کمتر از 5درصد از تولید ناخالص داخلی خواهد رسید.

سال 2014 و 2015، آخرین باری که قیمت نفت سقوط کرد، عربستان مجبور شد در امور مالی خود تجدیدنظر کند. کسری بودجه این کشور در سال 2015، 100 میلیارد دلار ثبت شد که 15درصد از تولید ناخالص داخلی اش بود. همان زمان صندوق بین المللی پول هشدار داد که اگر قیمت نفت همین طور پایین بماند برخی از کشورهای خلیج فارس ازجمله عربستان دچار مشکل خواهند شد. همان اتفاق ها باعث شد، در عربستان یارانه ها کاهش پیدا کند، مالیات فروش تعیین شود و همچنین این کشور برای تعادل در حساب وکتاب خود مجبور به قرض گرفتن میلیاردها دلار گردد.

بعضی تحلیلگران می گویند، اگر قیمت نفت در سال 2019 هم در پایین ترین سطح ها باقی بماند، احتمالاً عربستان باید سیاست ریاضت اقتصادی در پیش بگیرد. اگرچه به اعتقاد آنها بعید است عربستان دوباره مجبور شود اقدامات شدیدی برای این کاهش قیمت ها انجام دهد. با این حال و با توجه به اقداماتی که دولت عربستان برای کاهش وابستگی به نفت انجام داده است، هنوز هم حدود 70درصد درآمد دولت به نفت وابسته است و بخش انرژی 40درصد از اقتصاد این کشور را تشکیل می دهد.

کاهش تولید هنوز هم احتمال دارد

اوایل ماه جاری که قیمت نفت رو به کاهش گذاشت، عربستان اعلام کرد که از ماه دسامبر تولید نفت را 500 هزار بشکه در روز کاهش خواهد داد. این کشور همچنین به سایر تولیدکنندگان پیشنهاد داد که میزان تولید به طور کلی یک میلیون بشکه در روز کاهش یابد. شاید در نشست وین، روسیه و دیگر متحدان رأی به کاهش تولید نفت بدهند؛ همان اقدامی که البته ترامپ شدیداً با آن مخالف است.

دونالد ترامپ هفته گذشته در توییتی از عربستان برای کاهش قیمت ها تشکر کرد و نوشت اجازه دهید قیمت ها بازهم پایین تر بیاید، اما در حالی که رئیس جمهور آمریکا از سعودی ها بابت کمک به کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی تشکر کرده است، فایننشال تایمز معتقد است نفت ارزان دیگر به مانند گذشته برای اقتصاد آمریکا مایه خوشحالی نیست. تحلیلگر فایننشال تایمز در گزارش خود سعی کرده به این مساله پاسخ دهد که چرا ترامپ نباید از ارزان شدن نفت خوشحال باشد؟

چرا ترامپ نباید خوشحال باشد؟

دونالد ترامپ یک روز قبل از جشن روز شکرگزاری با انتشار پیامی توییتری از عربستان بابت نقش مؤثرش در کاهش قیمت نفت در هفته های اخیر تشکر کرد و ارزان شدن نفت را یک تخفیف مالیاتی بزرگ برای آمریکایی ها خواند. علاوه بر ترامپ، جانت یلن، رئیس سابق بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) نیز خشنودی خود را بابت کاهش قیمت نفت ابراز داشته است، چراکه هر خانوار آمریکایی به طور متوسط 4درصد از بودجه ماهانه خود را صرف خرید سوخت می کند و اینک با ارزان شدن قیمت سوخت، خانوارهای آمریکایی قادر خواهند بود مبلغ بیشتری را به خرید سایر کالاها و خدمات اختصاص دهند.

نفت ارزان اگرچه برای رانندگان آمریکایی بسیار خوشحال کننده است اما در عوض موجب کاهش انگیزه شرکت های نفتی برای حفر چاه های نفتی جدید در تگزاس می شود. به نظر می رسد ترامپ هنوز به خوبی متوجه نشده است که واکنش امروز اقتصاد آمریکا به کاهش قیمت نفت حتی با واکنشی که یک دهه قبل در قبال این مسئله داشت، تفاوت دارد. امروز دلسرد شدن شرکت های نفتی بیش از خوشحالی رانندگان خودروها بر اقتصاد آمریکا تأثیر می گذارد.

در سال 2008 آمریکا تنها 150 میلیون بشکه در ماه نفت تولید می کرد اما این کشور در ماه آگوست امسال 350 میلیون بشکه نفت تولید کرده است. تولیدکنندگان نفت در آمریکا با استفاده از فناوری های حفاری افقی و شکست هیدرولیکی توانسته اند از میادین نفت شیل در ایالت های تگزاس، وایومینگ و داکوتای شمالی بهره برداری کنند؛ چنانکه گویی آمریکا یک کشور نفتخیز را به خاک خود ضمیمه کرده است. واردات نفتی آمریکا به میزان قابل توجهی کاهش یافته و این کشور اکنون بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان محسوب می شود.

آمریکا یک کشور توسعه یافته است که شهروندانش کالاها و خدمات زیادی مصرف می کنند و به همین دلیل مخارج مصرفی اغلب بیشترین نقش را در رشد اقتصاد این کشور دارد. با این وجود از زمان بحران مالی 2008 سرمایه گذاری در دارایی های ثابت غیرمسکونی-به عبارتی سرمایه گذاری جهت خرید ماشین آلات و احداث کارخانه های جدید- مهم ترین عامل محرک رشد اقتصادی آمریکا بوده و این روند تا سال 2015 ادامه داشته است.

علت کاهش سرمایه گذاری شرکت ها در ماشین آلات و کارخانه های جدید پس از سال 2015 را باید در کاهش قیمت نفت جست وجو کرد. سقوط آزاد قیمت نفت در سال 2015 موجب کاهش چشمگیر سرمایه گذاری در استخراج نفت شیل توسط شرکت های نفتی آمریکایی شد و این مسئله نسبت مخارج سرمایه گذاری به مخارج کل را در اقتصاد آمریکا تقلیل داد.

در آن زمان عربستان که از افزایش تولید نفت شیل احساس نگرانی می کرد، سعی داشت به روند نزولی قیمت نفت دامن بزند تا شرکت های تولیدکننده نفت شیل را از بازار خارج کند. هزینه تولید نفت در کشورها و میادین نفتی مختلف، یکسان نیست و معمولاً هزینه تولید نفت شیل بسیار بیشتر از تولید نفت متعارف است. عربستان نیز در آن برهه زمانی از ذخایر ارزی هنگفتی برخوردار بود و نگرانی چندانی از بابت کاهش قیمت نفت احساس نمی کرد، سعی داشت با استفاده از همین نقطه قوت خود (پایین بودن هزینه تولید نفت) تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا را تحت فشار قرار دهد.

استراتژی سعودی ها تا مدتی مؤثر بود اما به تدریج با افزایش کارایی و کاهش هزینه های شرکت های تولیدکننده نفت شیل در آمریکا، عربستان مجبور به عقب نشینی شد. از اواسط سال 2016 نیز بازار نفت رو به بهبود رفت و متعاقباً شرکت های آمریکایی نیز سرمایه های بیشتری را صرف توسعه میادین نفت شیل کردند. البته به رغم پیشرفت هایی که در زمینه استخراج نفت شیل صورت گرفته، هنوز هم هزینه تولید نفت شیل بالاتر از هزینه تولید نفت متعارف است.

قیمت هر بشکه نفت سبک تگزاس در روز چهارشنبه 21 نوامبر (30 آبان) یعنی روزی که ترامپ در توییتر از سعودی ها بابت نقش مؤثرشان در کاهش قیمت نفت تشکر کرد و در انتهای پیام تشکر خود خطاب به آنها نوشت «بیایید پایین تر برویم»، حدود 55 دلار بود و این قیمت تنها 5 دلار از نقطه سر به سر برای شرکت های آمریکایی بیشتر است. در هر صنعتی اگر قیمت از نقطه سر به سر نیز پایین تر باشد، شرکت ها دیگر انگیزه ای برای سرمایه گذاری جدید جهت افزایش تولید نخواهند داشت زیرا تولید بیشتر موجب زیان خواهد شد.

دونالد ترامپ هنوز در حال و هوای اوایل دهه گذشته میلادی -یعنی زمانی که آمریکایی ها از عربستان می خواستند نفت بیشتری به بازار تزریق کند تا نفت ارزان تر شود- به سر می برد. گویی رئیس جمهور آمریکا فراموش کرده است که کشورش اکنون بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان است و مانند سایر کشورهای نفتخیز، با کاهش قیمت نفت دچار مشکل می شود. برای اینکه شرکت های نفتی آمریکایی انگیزه کافی برای توسعه فعالیت های خود داشته باشند، قیمت نفت باید به ارقام جذاب تری برسد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

با ما در ارتباط باشید

021.88895341

021.88895342

[email protected]

شبکه های اجتماعی