جمعه, 09 آذر 1397 - 12:31

اندیشکده «شبکه رهبری اروپا» پیشنهاد داد

طرح سازوکار ویژه بشردوستانه میان ایران و اروپا

فرصت امروز: حدود سه هفته از دور دوم تحریم های آمریکا و بیشتر از چهار هفته از زمانی که برای راه اندازی سازوکار ویژه ارتباط مالی میان ایران و اروپا تعیین شده بود، می گذرد، اما هنوز خبری از اجرای سازوکار ویژه مالی اتحادیه اروپا نیست. هفته گذشته روزنامه «وال استریت ژورنال» به نقل از دیپلمات های اروپایی گزارش داد که دو قدرت اروپایی آلمان و فرانسه برای میزبانی طرح سازوکار مالی با ایران دست به کار شده اند و در حالی که خبرها همچنان از تحرکات تازه اروپایی ها برای نجات ایده سازوکار ویژه مالی به گوش می رسد، اندیشکده «شبکه رهبری اروپا» هم در چارچوب طرحی جدید، پیشنهاد راه اندازی یک سازوکار ویژه بشردوستانه (H-SPV) را مطرح کرده است.

هفته گذشته علی اکبرصالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در سمینار همکاری هسته ای ایران و اتحادیه اروپا در بروکسل، به طور تلویحی گفت که ایران منتظر بهره مند شدن از نتایج برجام است و امیدوار است هرچه زودتر دستاوردی ملموس فراهم شود تا برجام به قوت خود باقی بماند، وگرنه گزینه خروج از برجام روی میز قرار دارد. این سخنان پیش از این از زبان محمد جواد ظریف نیز مطرح شده و وزیر امور خارجه ایران تأکید کرده بود که ایران منتظر بهره مند شدن از نتایج اقتصادی برجام است.

سازوکار ایران و اروپا

روزنامه «وال استریت ژورنال» نیز در گزارشی اعلام کرد که دو قدرت اروپایی یعنی آلمان و فرانسه سرانجام برای نجات برجام از زیر فشارهای آمریکا دست به کار شده اند. در هفته های گذشته دولت آمریکا با اعمال «فشار حداکثری» روی کشورهای اروپایی مانع آغاز به کار سازوکار ویژه مالی (SPV) شده است. ایجاد این سازوکار به عنوان کانال ارتباط مالی میان اروپا و ایران برای مقابله با تحریم های آمریکا اواخر شهریورماه از سوی فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا طی سخنانی در سازمان ملل اعلام شد. موگرینی آن زمان اطمینان داد که این کانال مالی سه روز قبل از اعمال دور دوم تحریم های آمریکا یعنی روز دهم آبان ماه آغاز به کار خواهد کرد تا خللی در روند تجارت میان ایران و اروپا ایجاد نشود.

«وال استریت ژورنال» به نقل از چند دیپلمات ارشد اروپایی نوشته که قرار است یکی از دو کشور آلمان و فرانسه میزبانی نهاد اداره کننده سازوکار ویژه مالی اتحادیه اروپا را برعهده بگیرد و دیگری نیز ریاست آن را عهده دار شود؛ به این صورت که اگر مثلا فرانسه میزبان باشد، یک مقام آلمانی رئیس نهاد مذکور خواهد بود و بالعکس. از طرفی هر دو کشور در تأمین هزینه های این نهاد مالی مشارکت خواهند داشت. پیش از این اتحادیه اروپا به دو کشور اتریش و لوکزامبورگ پیشنهاد داده بود که میزبان نهاد اداره کننده سازوکار ویژه مالی باشند اما تهدیدهای مکرر کاخ سفید، موجب شد که مقام های دولتی در این دو کشور پیشنهاد اتحادیه اروپا را رد کنند.

به گزارش اتاق ایران، این وضعیت طرح اتحادیه اروپا برای مقابله با تحریم های آمریکا و ادامه تعامل مالی و تجاری با ایران را در معرض سقوط کامل قرار داده بود و اکنون با ورود فرانسه و آلمان برای نجات این طرح، گفته می شود انگلیس هم در حال بررسی شرایط برای پیوستن به آنهاست. به گفته دیپلمات های ارشد اروپایی، شرکتی که قرار است نقش نهاد اداره کننده سازوکار ویژه مالی را ایفا کند، مستقیما تحت اختیار و هدایت دولت های مشارکت کننده در طرح خواهد بود که این مسئله می تواند آمریکا را از اعمال تحریم های مستقیم علیه آن منصرف کند.

پیشنهاد ایجاد سازوکار ویژه بشردوستانه

درحالی که خبر از تحرکات تازه اروپایی ها برای نجات ایده سازوکار ویژه مالی به گوش می رسد، اندیشکده «شبکه رهبری اروپا» نیز در چارچوب طرحی جدید، پیشنهاد راه اندازی یک سازوکار ویژه بشردوستانه (H-SPV) را مطرح کرده است. در این طرح اسفندیار باتمانقلیچ و اکسل هلمن، نویسندگان آن، با توجه به کارشکنی های آمریکا در مقابل سازوکار ویژه مالی پیشنهاد داده اند کانال دیگری برای مبادله کالاهای بشردوستانه میان اروپا و ایران ایجاد شود که مشکلات سازوکار ویژه را نداشته باشد.

در این طرح آمده است که اختلاف نظر میان آمریکا و اتحادیه اروپا بر سر برجام، به یک تنش کم سابقه دیپلماتیک میان دو طرف منجر شده است. در این میان، دو طرف اما بر یک چیز، حداقل در کلام، اشتراک نظر دارند و آن ضرورت مبادله دارو و کالاهای بشردوستانه با ایران است. نویسندگان این طرح به اتحادیه اروپا پیشنهاد داده اند از معافیت های بشردوستانه اعلامی از سوی آمریکا برای ایجاد یک کانال مالی ویژه برای ارتباط با ایران در تجارت موادغذایی، محصولات کشاورزی، دارو و همچنین تجهیزات پزشکی بهره بگیرد، چراکه کارشکنی آمریکا در مسیر فعالیت سازوکار ویژه مالی (SPV) و تحریم های ثانویه این کشور، عملا مانع مبادله کالاهای بشردوستانه با ایران شده است و ایجاد یک سازوکار جدید، لااقل امکان مبادله این کالاها را با چالش کمتر روبه رو خواهد کرد.

در این طرح آمده که اثرات فراسرزمینی تحریم های آمریکا باعث شده تا با وجود معافیت کالاهای بشردوستانه از تحریم ها، بانک های اروپایی تمایلی به فراهم کردن امکان این مبادلات نداشته باشند. در چارچوب طرح پیشنهادی، مبادله کالاهای بشردوستانه به طور شفاف باید از مبادله دیگر کالاها جدا شود. بر این اساس، نهاد مسئول اجرای سازوکار ویژه بشردوستانه، وظیفه پرداخت پول از حساب ایران به صادرکننده کالا را به عهده خواهد گرفت.

این نهاد که مالکیت آن در اختیار دولت های اروپایی خواهد بود به طور دقیق می تواند روند انتقال کالا و پول را زیرنظر داشته باشد و هیچ گونه شائبه ای مانع ادامه این ارتباط مالی نخواهد شد. در این طرح آمده است که اروپایی ها می توانند برای محک زدن ادعای آمریکا در اجرای معافیت کالاهای بشردوستانه از تحریم ها، حتی از آمریکا بخواهند به عضویت این سازوکار جدید در آید تا ضمن اطلاع از روند کار، از مانع تراشی بر سر راه آن خودداری کند. به این ترتیب اروپا می تواند کارشکنی های آمریکا را از ابتدا خنثی کند. طبق طرح ارائه شده از سوی شبکه رهبری اروپا، عملیاتی کردن طرح H-SPV با توجه به عدم مخالفت دولت آمریکا، در مدت زمان کمتری امکان پذیر است و اتحادیه اروپا می تواند به بخشی از تعهد خود در قبال ایران جامه عمل بپوشاند.

در چنین شرایطی اتحادیه اروپا می تواند حتی از سازوکار محدود SPV عبور کرده و H-SPV را به یک درگاه بانکی برای حفظ ارتباط میان ایران و سیستم مالی اروپا تبدیل کند. در سازوکار جدید همچنین می تواند به روی کشورهای دیگر ازجمله چین و هند نیز باز باشد و در مرحله بعد اروپا می تواند دایره فعالیت نهاد ایجادشده را برای تعامل با دیگر کشورهای تحریم شده ازجمله کوبا گسترش دهد؛ موضوعی که طی روزهای اخیر از سوی مقام های دولتی در کوبا مورد استقبال قرار گرفته است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

با ما در ارتباط باشید

021.88895341

021.88895342

[email protected]

شبکه های اجتماعی